تفاوت پاداش درانواع خدمت

اگرچه خدمت به اهل ایمان در همه اشکالش پسندیده و خوب است، اما پاداش این خدمات یکسان نیست. برخی خدمات از ارزش بیشتر و برخی از ارزش کمتری برخوردار است. بخشش به مومنین در هنگام نیاز با عطاکردن درزمان توانگریشان متفاوت است و هر یک از این دومقایسه با دیداراز ایشان در مراتب مختلفی قرار می گیرند.

برای نمونه امام صادق(ع) درتفاوت بین پوشاندن اهل ایمان در هنگام برهنگی (نیاز به پوشاک) با پوشاندن در هنگام بی نیازی فرمود:

« من کسا مومنا ثوبا من عری کساه الله من استبرق الجنه و من کسا مومنا ثوبا من غنی لم یزل فی ستر من الله ما بقی من التوب حرفه»

« هر کس مومن برهنه ای را بپوشاند خداوند او را از ابریشم بهشت بپوشاند و هرکس مومن توانگری را با جامه ای بپوشاند همیشه درپرده خداست تازمانی که پاره ای از آن جامه باقی باشد (گناهانش را بپوشاند و یا او را از رسوایی دنیا برهاند» اصول کافی

پوشاندن برادر مومن درهنگام برهنگی رفع نیاز اوست و از حقوق او بر سایر برادرانش شمرده می شود و این به حکم عقل نیز ارزشمندتر از پوشاندن او در غیر این حال است.

حضرت امام صادق(ع) می فرماید: « لان اطعم مومنا محتاجا احب الی من ان ازوره و لان ازوره احب من ان اعتق عشر رقاب» اصول کافی

« پیش من مومن نیازمندی را اطعام کنم بهتر از آن است که به دیدن او روم و به دیدن او بروم بهتر از آن است که ده بنده آزاد سازم.»

و درجایی دیگرمی فرماید: « ما اری شیئا یعدل زیاره المومن الا اطعامه و حق علی الله ان یطعم من الطعم مومنا من طعام الجنه» اصول کافی

« چیزی را جز اطعام مومن برابردیدار از مومن نمی بینیم و برخدا سزاوار است که اطعام کننده ی مومن را از خوراک بهشت اطعام کند.»

آنچه از این روایت استنباط می شود اینست که اطعام مومن ارزشی همچون زیارت او دارد. مگرآنکه مومن نیازمند باشد که در این صورت اطعام او از زیارتش ارزنده تر است. بدیهی است که ارزش اطعام مومن نیازمند از اطعام مومنی که توانمند باشد بیشتر است. پس وقتی احکام مومن بدون قید نیازمند برابر زیارت او شمرده شود اطعام مومن با قید نیازمندی برتر از زیارت او خواهد بود و چنان که پیداست در روایتی که ارزش اطعام و زیارت برابر شمرده شده قید نیازمندی وجودندارد. حال آنکه در روایتی که ارزش اطعام برتر از زیارت شمرده شده قید نیازمندی برای مومن آورده شده است.

مهربانی و ملاطفت با اهل ایمان و گرامی داشتن آنها نیز از دیگر شکل های خدمت است که در مرتبه ای پایین تر از خوراندن، پوشاندن، و دیدار کردن قرار می گیرد.

امام صادق(ع) می فرماید: « من اخذ من وجه اخیه المومن قذاه کتب الله عزوجل له عشر حسنات و من تبسم فی وجه اخیه کانت له حسنه.»

« هر کس خاشاکی از چهره برادر مومنش برگیرد خداوند عزوجل ده حسنه برایش بنویسدو هرکس به چهره برادرش لبخند زند یک حسنه برای او است.» اصول کافی

برادری اهل ایمان اقتضا می کند که مومنین به یکدیگر خدمت نمایند. این برخلاف روح و رسم برادری است که مومنان به نیازهای هم توجه نکرده و در رفع آن نکوشد. از اینروست که وقتی اهل ایمان برادر یکدیگر معرفی می شوند،در پی آن به رفع نیازهای هم سفارش
می شوند تا آنجا که برآوردن نیاز از حقوق ایشان شمرده می شود. امام صادق (ع) از پدر بزرگوارشان به نقل از رسول خدا (ص) فرمود: « مومنان با هم برادرند و مسئولیتی که با این برادری به وجود می آید این است که بعضی از آنها حاجات بعضی دیگر را برطرف می کند و به سبب اینکه حاجت های همدیگر را برطرف کنند خداوند هم در قیامت حاجات آنها را برطرف می کند.» بحارالانوار

انسان با ایمان به واسطه ایمانش حقی برگردن خود احساس می کند که این حق همان تعهد و مسئولیت در برابر مومن و برآوردن حاجات اوست که آثاری برای خود مومن نیز در پی دارد. در روایاتی که در این زمینه وارد شده است مفاهیم ذیل به چشم می خورد:

1- خدمت و برآوردن نیاز و حاجت از حقوق ایمانی مومنان به شمار می آید.

2- برآوردن نیازهای برادر مومن و خدمت از فضیلت بسیاری برخوردار است.

چنانکه امام صادق (ع) به نقل از رسول خدا برآورده کردن حاجت برادر مومن را مانند عبادت خداوند در روزگار زندگی معرفی کرد.

امام باقر(ع) می فرماید: « من ذهب مع اخیه فی حاجه قضاها و لم یقضها کان کمن عبدالله عمره » وسایل الشیعه

هر کس با، برادر مومنش در راه برآورده کردن نیازش حرکت کند چه برآورده کند و چه برآورده نکند (نتواند برآورده کند) مانند کسی است که تمام عمرش را به عبادت خدا پرداخته است.»

امام حسین (ع) به نقل از رسول خدا (ص) می فرماید: « کسی که دربرآوردن حاجت برادر مومنش بکوشد ( چه بتواند برآورده کند و چه نتواند) مانند این است که خدا را نه هزار سال عبادت کرده باشد. عبادتی که روزهایش را روزه بدارد و شب هایش را تا صبح به عبادت بایستد.» بحار الانوار