مقدمـه

آدمی به علت اجتماعی بودنش با افراد گوناگون ارتباط برقرار می کند و در بین همه این ارتباط ها خدمت به اهل ایمان از جمله مواردی است که درباره ی آن سفارش های فراوانی شده است. خدمت به اهل ایمان به شکل های گوناگونی سفارش شده است. امیرمومنان علی(ع) به شکل کلی به برادری کردن یا برادران ایمانی سفارش کرده است.

« و اخ الاخوان فی الله و احب الصالح لصلاحه»

« و با برداران ایمانی در راه خدا برادری کن و شایسته را برای شایستگی اش دوست بدار.» بحار الانوار

خویشاوندی ایمانی اهمیت بسیار دارد و ازچنان قوتی برخوردار است که گاه آن را از خویشاوندی نسبی هم قوی تر نامیده اند. حضرت علی(ع) می فرمایند: « آن برادری که در راه خدا به دست آمده ( برادر ایمانی) نزدیک ترین نزدیکان و خویشاوندتر از مادران و پدران است.» غررالحکم

شدت و قوت خویشاوندی ایمانی به اندازه ای است که هم و غم اهل ایمان را در دل یکدیگر استوار می کند و ایشان را از بی تفاوتی درباره هم باز می دارد.

اقتضای چنین ارتباط محکمی خدمت به اهل ایمان است که البته در ارتباط و پیوند با ایشان حاصل می شود. به عبارت دیگر پیوند باطنی و قلبی مقتضی پیوند ظاهری خواهد شد. امام صادق (ع) می فرمایند: « المومنون خدم بعضهم لبعض» مومنان خدمتگزاران یکدیگرند. اصول کافی

برادری و خدمتگزاری

دین اسلام به آیین برادری و خدمتگزاری بیش از هر مردم و مکتب دیگری اهمیت داده و آن را به تمام و کمال تعلیم داده است. خدمت به اهل ایمان و رفع نیازهایشان از آن رو ارزنده است که در حقیقت عبادت و بندگی خداست چرا که اهل ایمان به سبب ایمانی که به خدا دارند محبوب و مخدوم دیگران قرار می گیرند و رفتاری که به امر خدا و برای او انجام گیرد عبادت او به شمار می رود و البته رفع نیاز اهل ایمان از برترین عبادات است چون امام صادق (ع) به نقل از پیامبر اکرم (ص) فرمود: « من قضی لاخیه حاجه کان کمن عبدالله دهرأ» « هر کس نیاز برادر مومنش را برطرف سازد همانند کسی است که خداوند را (به اندازه ) روزگاری عبادت کرده است». بحار الانوار

رفع نیاز و خدمت به اهل ایمان به اندازه ای ارزنده است که آن را نعمت و رحمتی الهی برای خدمت کننده دانسته اند. پس او نباید آن را لطفی در حق اهل ایمان بپندارد بلکه باید آن را لطف و توفیقی خدایی در حق خود بداند. پیش آوردن و فراهم کرن زمینه های خدمت به اهل ایمان لطفی است که خداوند در حق بندگانش روا می دارد.

حضرت امام صادق(ع) می فرماید: « هر مومنی که برای نیازی نزد برادرش (برادر ایمانی اش) رود، پس همانا رفتنش رحمتی است از سوی خدا که به سویش فرستاده و برایش آماده کرده است. پس اگر حاجتش را روا کند با پذیرش این نیاز رحمت خدا را پذیرفته است و اگر با وجود توانایی بر برآورده کردن نیاز او را رد کند رحمتی از سوی خدای عزوجل را که به سویش فرستاده و برایش آماده ساخته را رد کرده است و خدای عزوجل آن رحمت را تا روز قیامت ذخیره کند تا کسی که از حاجتش رد شده ( نیازش برآورده نشده)درباره ی آن حکم کند. اگرخواست آن رحمت را به سمت خودش بگرداند تا نصیب خودش شود و اگر خواست به سمت دیگری بگرداند.» اصول کافی

از رسول خدا (ص) پرسیدند که کدام عمل نزد خدا دوست داشتنی تر است؟ رسول خدا (ص) فرمود: پیگیری و دنبال کردن شادی مسلمانان، گفته شد ای رسول خدا دنبال کردن شادی مسلمانان چیست؟ فرمود: سیرکردن او و برطرف ساختن سختی و رنج او و پرداخت بدهی او.» وسایل الشیعه